Bestemmingen

Zon Zomers Siberië

Wie Siberië zegt, denkt aan bevroren meren, ingeduffelde Russen en temperaturen zo laag dat een gemiddelde thermometer ze niet aankan. Maar wie tijdens de korte zomerperiode reist, vindt er grasgroene bossen, lange dagen vol zon en witte zandstranden. En kan er een van de oudste, diepste maar minst bekende meren ter wereld ontdekken.

Zon Zomers Siberië

Tekst & foto’s Gerrit Op de Beeck

 

Irkoetsk, een stad in de Russische Federatie, hoofdstad van de gelijknamige regio, gelegen aan de Angara tussen het stuwmeer van Irkoetsk en het Baikalmeer, is ook de hoofdstad van Oost-Siberië. Het is het grootste economische, culturele en verzorgende centrum van de regio. Er is een omvangrijke industriële sector, die onder meer aluminiumindustrie (gevoed door bauxiet uit de Oeral), chemische fabrieken, machinebouw (als toelevering voor de  omliggende mijnbouwgebieden), houtverwerking en voedingsmiddelenindustrie omvat. Er zijn waterkrachtcentrales bij de stuwdam en er is een pijplijnverbinding met de aardolie- en aardgasvelden van het Wolga-Oeralgebied. Irkoetsk is ook een belangrijk verkeersknooppunt in Oost-Siberië met een station aan de Trans-Siberische spoorlijn en een belangrijke luchthaven, ook al ziet die er uit alsof er alleen tweedekkers rondvliegen. De oude stad is relatief ruim aangelegd en telt nog tal van historische, meestal in hout opgetrokken panden. Ter plaatse zijn er voorts onder meer een universiteit (1918) en diverse hogescholen, een polytechnisch instituut, de Siberische afdeling van de nationale Academie der Wetenschappen, diverse musea en theaters, een planetarium en de staatsbibliotheek.

Knooppunt

Irkoetsk werd in 1652 gesticht en ontwikkelde zich snel tot het centrum van de Russische handel met het Chinese keizerrijk en Mongolië. Sinds de 18de eeuw was ze tevens het bestuurlijke middelpunt van de Russische bezittingen in Siberië. Eind 19de eeuw ging van Irkoetsk de Siberische goldrush uit. Vanwege zijn historische allure wordt Irkoetsk ook wel “Het Parijs van Siberië” genoemd, een poëtische overdrijving.

…Irkoetsk, Het Parijs van Siberië …

Zeg maar meer

Wat Irkoetsk zeer interessant maakt, is het zestig kilometer verderop gelegen Baikalmeer, dat aan de westkust wordt omgeven door het Baikalgebergte, in het zuidwesten door het Primorskigebergte, in het zuidoosten door het Chamar-Dabangebergte en in het oosten door het Bargoezingebergte. De lengte is 640 km, en de grootste breedte is net geen 80 km. Met een maximale diepte van 1642 meter en een oppervlakte van 31.500 km² (ongeveer zo groot als België) is het Baikalmeer het diepste meer en het grootste zoetwaterreservoir ter wereld. Sinds 1996 staat het op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. De etymologie van de naam Baikal is onzeker. Mogelijk is er een verband met het Turkse ‘bai kul’, dat ‘rijk meer’ betekent of het Jakoetse ‘baigal’ dat zoveel betekent als ‘meer’ of ‘zee’.

Siberië in het groen en blauw

“Het Baikalmeer is het grootste zoetwatermeer van Eurazië”, zegt gidse Marina. “Berekend is dat het meer zoveel zoet water bevat dat het in de drinkwaterbehoeften van de hele wereldbevolking zou kunnen voorzien voor een periode van vijf jaar. Het meer bevat 22 procent van de zoetwaterreserves in alle oppervlaktewater en wordt door ruim 300 rivieren gevoed, waarvan de Selenga in het zuiden de voornaamste is. De enige afvoer is de Angara, waarlangs het Baikalmeer via de Jenisej afwatert naar de Noordelijke IJszee. De gemiddelde temperatuur bedraagt in de winter -19°C, en in de zomer 14°C. Weetje… Het meer is in de winter volledig bevroren aan de oppervlakte, met een gemiddelde ijsdikte van een meter, op sommige plaatsen zelfs twee meter. Het is dan mogelijk het meer over het ijs over te steken, maar het gevaar van onderkoeling is daarbij groot. De wind waait er zonder obstakels vrij over de wijde ijsmassa, en doordat het zonlicht door de ijsmassa weg gereflecteerd wordt, maakt dit het nog kouder.” Maar ook de (korte) zomerperiode is interessant. Het meer is rijk aan flora en fauna en herbergt unieke diersoorten. Om overbevissing tegen te gaan, werd de vangst gereglementeerd en zelfs sporadisch stopgezet. Op 29 juli 2008 bereikte een Russische expeditie in een mini-onderzeeër de bodem van het Baikalmeer op een diepte van 1592 meter. De missie maakte deel uit van een wetenschappelijke studie om het meer beter te beschermen. Alle resultaten zijn nu te bekijken in het lokale museum.

Olympische vlam

De Olympische vlam werd op 29 september 2013 door IOC-voorzitter Thomas Bach in Olympia ontstoken en legde in 123 dagen 65.000 km door Rusland af, waarbij alle 83 regio’s van Rusland werden bezocht. De fakkel ging op 9 november de ruimte in, bezocht de Noordpool en werd meegenomen naar de bodem van het Baikalmeer. Duikers oefenden twee maanden om dit veilig te kunnen doen.

Beschermd gebied

Het UNESCO-Werelderfgoedgebied Baikalmeer telt twee nationale parken. Aan de westkust, tussen Irkoetsk en Severobajkalsk, bevindt zich Zapovednik Baikal-Lena. In het zuiden, vlak onder Irkoetsk bevindt zich Nationaal Park Pribajkalski. Aan de zuidkust van het Baikalmeer ligt ook het Biosfeerreservaat Bajkalski. Ten slotte bevinden zich aan de oostkust, tussen Severobajkalsk en Oelan-Oede ook twee natuurgebieden. Dit zijn Biosfeerreservaat Bargoezinski en Nationaal Park Zabajkalski. In 2017 bracht de Russische president Vladimir Poetin enkele vakantiedagen door aan de oevers van het Baikalmeer. Hij ging er vissen, maar vroeg tegelijk ook aandacht voor de toenemende vervuiling van het meer, een gegeven dat door Gidse Marina zwaar geminimaliseerd wordt.

 

Praktisch:

Travel Magazine reisde op uitnodiging van de Franse touroperator Pouchkine Tours, een onderdeel van Salaün Holidays. Pouchkine Tours wordt in België vertegenwoordigd door BT Tours. Irkoetsk wordt dagelijks verbonden met Moskou door Aeroflot. Hotel International Sayen is een aanbevolen adres.

Comments