Aviation

Grondlegger lowcostmodel op 87-jarige leeftijd overleden

Herb Kelleher, medestichter van ’s werelds eerste lowcostmaatschappij Southwest Airlines in Texas, is donderdag op 87-jarige leeftijd overleden. Hij wordt internationaal aanzien als de grondlegger van het businessmodel dat intussen alleen al in Europa goed is voor bijna 40% van het luchtverkeer. Southwest Airlines was ook het zakenmodel dat Michael O’Leary inspireerde om met Ryanair dezelfde koers te gaan varen. Als medestichter van Southwest Airlines hield Herb Kelleher vliegen zo goedkoop mogelijk en heeft hij zo een revolutie in het vliegverkeer teweeg gebracht. In de jaren zestig was het vliegtuig nemen enkel weggelegd voor de kapitaalkrachtigere burger. Kelleher, toen nog advocaat in San Antonio, werd benaderd door zijn cliënt Rollin King die met het idee speelde om een luchtvaartmaatschappij op te starten die goedkope vluchten zou inleggen tussen San Antonio en de andere Texaanse steden Dallas en Houston. King botste op diverse juridische obstakels. Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen opereerden toen nog haast in kartel en waren een nieuwkomer liever kwijt dan rijk. Kelleher bleef hiertegen procederen en trok naar het Amerikaanse Hooggerechtshof. Met succes. Kelleher en Rollin konden vanaf 1971 starten met Southwest Airlines. Meteen werden vier principes hoog in acht genomen. Eén: gebruik één vliegtuigtype (de Boeing B737) om te besparen op onderhoud- en opleidingskosten. Twee: bespaar op alle mogelijke extra kosten zoals gratis maaltijden en drank aan boord. Drie: hou een vliegtuig zo kort mogelijk aan de grond. Vier: geef reizigers geen airmiles. Al in 1973 was Southwest Airlines winstgevend. Op drie decennia tijd bediende de maatschappij heel de Verenigde Staten. Bij voorkeur week ’s werelds eerste lagekostmaatschappij uit naar onderbenutte luchthavens op soms grote afstand van de grootsteden. Iets wat bij de jonge Michael O’Leary als muziek in de oren klonk. In opdracht van miljonair Tony Ryan ging boekhouder O’Leary in 1987 op werkbezoek bij Southwest. Bedoeling was om het tij te keren. Het beginnende Ryanair was met een toestel tussen Dublin en Londen niet echt rendabel. O’Leary gebruikte alle bedrijfsprincipes van Kelleher ook bij Ryanair en verfijnde deze verder, waardoor Ryanair een van de meest winstgevende lagekostenmaatschappijen ter wereld is. In 2001 stopte Kelleher als ceo. Hij bleef aan als voorzitter van de raad van bestuur tot 2008.