Analyse

6e UNITWIN Conference in Leuven: waarde van erfgoed voor toerisme

Jonas Vandenabeele, staff reporter

Van 8 tot 12 april was het in de kunststad Leuven rustig zonder de studenten, maar niet aan het historische Maria-Theresiacollege waar de 6e UNESCO UNITWIN conferentie plaatsvond: ‘Value of heritage for Tourism’. Een week lang werd er gepresenteerd, gedebatteerd en nagedacht over de relaties tussen erfgoed, toerisme, conservatie, overtoerisme… Zo’n 110 sprekers en meer dan 200 deelnemers kleurden de conferentie. De debatten werden gesloten met een rondetafelgesprek waarin gereflecteerd werd over het voorbije congres. Op de laatste dag stond nog een ontdekking van Brussel op het programma met onder andere zijn art nouveau UNESCO-werelderfgoed en een excursie ‘Flanders Fields’, waarvoor de beslissing tot erkenning als werelderfgoed tot 2021 werd uitgesteld.

UNITWIN?

UNITWIN is een netwerk gelinkt aan UNESCO waarin universiteiten over de hele wereld vertegenwoordigd zijn onder het label Tourism, Culture & Development. Deze universiteiten hebben gezamenlijke projecten op het vlak van onderzoek en onderwijs. De 6e UNITWIN-conference in Leuven kadert binnen de activiteiten van dit netwerk. Er zijn drie vertegenwoordigers van de KU Leuven: voor toerisme professor Dominique Vanneste, voor erfgoed & conservatie Koen Van Baelen en voor sociologie Noël Salazar. Professor Dominique Vanneste, voor de Master Toerisme, was de drijvende kracht achter deze internationale conferentie, bijgewoond door academici, mensen uit het werkveld, en studenten van over de hele wereld.

Mond vol overtoerisme

Sofía Mendoza de Miguel

Op de conferentie werd het – nog steeds – brandend actuele thema overtoerisme meerdere malen behandeld. In de academische wereld wordt uitvoerig aandacht besteed aan de draagkracht van steden en de rol die erfgoed daarin speelt. Ook over de zin en de onzin van het label ‘UNESCO Werelderfgoed’ wordt grondig onderzoek gedaan. Zo had Sofía Mendoza de Miguel het in haar uiteenzetting over

Sofía Mendoza de Miguel

‘Tourist Use Regulation In Overcrowed Historical Centres In Spain. In Search Of Good Practices’. In deze presentatie, en uit andere gesprekken valt af te leiden dat zeker nog niet alle bestemmingen zich voldoende wapenen tegen overtoerisme, en dat er van de ‘best practices’ nog veel te leren valt. In Spanje worden tegenwoordig in steden zoals Barcelona en San Sebastian preventieve en reactieve maatregelen genomen tegen overtoerisme. Een voorbeeld van een proactieve maatregel op korte termijn is het beter verdelen van toeristen over de verschillende stadsdelen en over het hele seizoen. Een voorbeeld van een reactieve maatregel is gelimiteerde toegang tot plaatsen of attracties, door middel van quota, toepassen van specifieke timeslots, flexibele prijszetting…

Vlaanderen in de schijnwerper

Lea Winkeler

Dat de internationale conferentie ook prachtige reclame is voor Vlaanderen, en in het bijzonder Leuven, als cultuur- en erfgoedbestemming staat buiten kijf. Tijdens de vijfdaagse was er aandacht voor het Vlaams erfgoed en onze troeven. Ook in de presentaties werd er aandacht besteed aan Vlaamse cases. Zo sprak Lea Winkeler voor Toerisme Vlaanderen over de strategische lijn om Vlaanderen te promoten als erfgoedbestemming. Toerisme Vlaanderen springt op een verantwoordelijke manier om met stijgende bezoekersaantallen, en er wordt ingezet op inhoud, waarbij kwaliteit primeert boven kwantiteit. Meer info daarover vind je onder andere op www.reizennaarmorgen.be. Ook in de conferentie zelf kwam Vlaanderen geregeld aan bod als case of voorbeeld. Zo was Ming Ming Su, verbonden aan de Remnin universiteit van Beijing onder de indruk van de nieuwe functies die historisch erfgoed in Leuven krijgt, bijvoorbeeld als meetinglocatie, iets waar ook Toerisme Vlaanderen op inzet. Ook professor Vanneste had het in een presentatie, over slow tourism op Vlaamse ‘trage’ wegen, waarin ze oproept om dit geen hol marketingbegrip te laten worden, maar een zachte en recreatieve vorm van toerisme die klein, lokaal erfgoed weer onder de aandacht kan brengen.

Dominique Vanneste: “Nauwer samenwerken met het werkveld”

Prof. Koen Van Baelen en prof. Dominique Vanneste

Drijvende kracht achter de UNITWIN conference, prof. dr. Dominique Vanneste blikt tevreden terug op de vijfdaagse: “We zijn heel blij met het resultaat, op vlak van inhoud maar ook op vlak van netwerking. We hebben heel wat enthousiaste, jonge onderzoekers die in gesprek zijn getreden met ‘oude’ rotten in het vak. Twee zaken kwamen voor mij duidelijk terug: ten eerste blijft de nood aan een uitgekiend toeristisch management hoog, en ten tweede gaat toeristische ontwikkeling veel verder dan puur het economische aspect.

De conferentie mocht al wat mensen uit het werkveld verwelkomen, al blijft er op dat vlak nog ruimte voor verbetering. Ik merk toch nog een aarzeling vanuit het werkveld om deel te nemen aan dergelijke initiatieven. De perceptie heerst dat het niet meteen een zichtbare return oplevert. Maar we pleiten, zowel in onze eigen onderzoeksgroep, als in de master toerisme voor een nauwe samenwerking met de praktijkwereld, iets wat voor beide partijen gunstig kan zijn. Onze deuren staan open voor het werkveld!”

De volgende UNITWIN conferentie zal plaatsvinden in Slovenië.

Comments